Paluch koślawy – przyczyny, objawy oraz leczenie operacyjne
Artykuł sponsorowany

Paluch koślawy – przyczyny, objawy oraz leczenie operacyjne

Dodano: 
Paluch koślawy
Paluch koślawy / Źródło: Materiały prasowe
Paluch koślawy (hallux valgus) to jedna z najczęstszych deformacji stopy. W jej przebiegu paluch odchyla się na zewnątrz stopy, a pierwsza kość śródstopia do wewnątrz. Dodatkowo dochodzi do obrotu (rotacji) palucha wzdłuż jego długiej osi oraz pojawiają się deformacje towarzyszące takie jak: palce młotkowate i metatarsalgia. Przyczyny palucha koślawego mogą być różne, należy mieć jednak na uwadze, że bagatelizowanie problemu może doprowadzić do ostateczności – leczenia operacyjnego. Metoda operacji palucha koślawego jest dobierana indywidualnie m.in. do stopnia zaawansowania deformacji oraz towarzyszących mu zmian zwyrodnieniowych i schorzeń towarzyszących.

Czym jest paluch koślawy?

W początkowej fazie palucha koślawego objawy występują sporadycznie i związane są najczęściej z noszeniem dopasowanego wąskiego obuwia. W tej fazie choroby ból najczęściej lokalizuje się w okolicy egzostozy głowy I kości śródstopia. Dopiero po jakimś czasie rozwija się odchylenie palucha w kierunku zewnętrznym. Towarzyszy temu odchylenie I kości śródstopia do wewnątrz stopy. Powoduje to narastanie dolegliwości bólowych, ponieważ wystająca kość jest coraz bardziej podrażniana przez noszone obuwie. W wyniku tego dochodzi do tworzenia się nadbudowy kostnej oraz stanu zapalnego przyczyniającego się do powstania silnego bólu. Deformacja powoduje również często zmiany zwyrodnieniowe w okolicy stawu śródstopno-stawowego, a w zaawansowanej postaci nawet zachodzenie palucha na palec drugi lub trzeci.

Paluch koślawy dotyczy ok. 2-4% populacji, w szczególności kobiet. Są one narażone na deformację głównie ze względu na noszenie nieodpowiedniego obuwia (zwężane buty na obcasie) oraz słabszą w porównaniu do mężczyzn budowę mięśniowo-więzadłową stopy.

Przyczyny palucha koślawego

Jednoznaczne określenie głównej przyczyny powstania palucha koślawego nie jest oczywiste. Deformacja często wynika z predyspozycji genetycznych, najczęściej w linii żeńskiej (ok. 9 na 10 przypadków stanowią kobiety, co sprawia, że płeć ma także duże znaczenie w powstaniu palucha koślawego). W rodzinie dziedziczy się bowiem zaburzone ustawienie kości śródstopia, egipski kształt stopy, nieprawidłowy kształt stawu śródstopno-palcowego czy osłabienie tkanki łącznej. Istnieje jednak wiele innych czynników wpływających na rozwój deformacji, np. noszenie niewygodnego obuwia, które charakteryzuje się wysoki obcasem i wąskim szpicem. Przyczynia się ono do przeciążenia przedniej części stopy, poszerzenia przodostopia, obniżenia poprzecznego łuku stopy oraz zwiększenia nacisku na paluch. W wyniku tych niedogodności deformacja się nasila i pojawia się stan zapalny.

Wśród najczęstszych przyczyn palucha koślawego można także wymienić nadmierną długość pierwszej kości śródstopia, przykurcz w okolicy ścięgna Achillesa, wielogodzinną pracę stojącą, nadwagę oraz przebyte urazy. Należy mieć świadomość, że paluch koślawy może wystąpić w wyniku innego schorzenia np. koślawości tyłostopia, reumatoidalnego zapalenia stawów, łuszczycowego zapalenia stawów, zespołu Downa, zespołu Marfana, dny moczanowej, a także patologii mięśnia piszczelowego tylnego.

Objawy palucha koślawego

Wydawać by się mogło, że paluch koślawy dotyka ludzi starszych, ale wśród chorych są także młode osoby, dla których deformacja jest problemem natury estetycznej, wywołującym dużo kompleksów. Widoczne zaczerwienienie, podwichnięcie stawu śródstopno-palcowego oraz stan zapalny w okolicach kości I głowy śródstopia przyczyniają się do bólu w trakcie chodzenia i trudności w doborze odpowiedniego obuwia. Paluch koślawy w swoim zaawansowanym etapie jest wygięty na tyle, że wydaje się być najdłuższym palcem spośród wszystkich. Do tego dochodzi coraz większa widoczność kości śródstopia, która znajduje się z boku stopy. Dołączają się deformacje towarzyszące takie jak palce młotkowate, szponiaste i metatarsalgia (ból pod głowami kości śródstopia). Jest to najwyższy czas, aby przeprowadzić operację palucha koślawego.

Operacja palucha koślawego

Istnieje kilka metod leczenia operacyjnego palucha koślawego. Przy doborze niezbędna jest konsultacja z chirurgiem stopy (specjalistą ortopedą), który przeprowadzi odpowiednie badanie stopy. Na jego podstawie można ocenić stopień deformacji, zlokalizować bolesne miejsca oraz stwierdzić obecność ewentualnych deformacji towarzyszących. Poza tym należy poddać się badaniu RTG na stojąco – od góry (czyli tzw. AP) i z boku, dzięki któremu, po analizie odpowiednich kątów, będzie można wyznaczyć właściwą metodę operacyjną – wyjaśnia chirurg z Poradni Chorób Stopy.

Korekcja palucha koślawego to dość skomplikowana operacja ortopedyczna przy przeprowadzaniu której należy brać pod uwagę wiele szczegółów. Sama operacja najczęściej składa się z korekcji kostnej oraz operacji na tkankach miękkich. W ramach procedur na tkankach miękkich wykonuje się najczęściej uwolnienie więzadła śródstopno-trzeszczkowego oraz ścięgna mięśnia przywodziciela palucha. Dodatkowo należy zebrać torebkę stawową po stronie przyśrodkowej. Na tkance kostnej można wykonać wiele różnych technik operacyjnych. W przypadku korekcji łagodnego oraz średniego stopnia zaawansowania palucha koślawego przeprowadzana jest operacja techniką osteotomii Chevrona. Polega ona na cięciu (w kształcie litery V) w okolicach głowy I kości śródstopia. Dzięki temu zabiegowi możliwe jest przesunięcie fragmentu kości w bok, a następnie unieruchomienie jej przy pomocy np. małej tytanowej śruby.

Więcej na ten temat pod adresem: https://www.operacjestopy.pl/zabiegi-operacyjne/operacja-haluksow-paluch-koslawy/

Operację palucha koślawego w bardziej zaawansowanym stadium deformacji przeprowadza się osteotomią Scarf. Polega ona na przecięciu I kości śródstopia na kształt litery „Z”, gdzie podłużna linia dzieli ją na dwie części, które są względem siebie przesuwane. Metoda pozwala na stabilne zespolenie odłamów za pomocą tytanowych implantów i leczenie bezgipsowe. Pacjenci już następnego dnia od operacji mogą skorzystać z butów pooperacyjnych, a po mniej niż 6 tygodniach wrócić do chodzenia w normalnym obuwiu.

Do metod operacji palucha koślawego zalicza się również artrodezę stawu śródstopno-paliczkowego palucha, polegającą na usztywnieniu stawów. W pierwszym etapie zabiegu przy użyciu osteotomu, łyżeczki kostnej lub piły usuwa się chrząstkę stawową oraz przylegające części kości. Następnie staw ustawia się w docelowej pozycji we wszystkich płaszczyznach i dokonuje stabilizacji artrodezy. Implanty (wkręty, piny, klamry) wprowadza się w I kość śróstopia i paliczek podstawny palucha. Usztywnienie pierwszego stawu śródstopno-paliczkowego zmniejsza dolegliwości bólowe i koryguje wadliwe ustawienie I promienia stopy.

Leczenie operacyjne jest ostatecznym rozwiązaniem w walce z paluchem koślawym. W przypadku łagodnych objawów, zwłaszcza w mało zaawansowanych deformacjach można spróbować leczenia nieoperacyjnego. Polega ono na stosowaniu specjalnych wkładek, półwkładek żelowych, pelot, aparatów korekcyjnych, separatorów międzypalcowych, a także opasek, żelowych osłon oraz plastrów na palucha koślawego. Niestety nie ma jednoznacznych danych naukowych, że takie leczenie przynosi korzystny długofalowy efekt terapeutyczny. Zanim jednak dojdzie do deformacji warto postawić na profilaktykę, w której dużą rolę odgrywa zarówno wygodne obuwie, jak i częsta aktywność fizyczna zapobiegająca nadwadze. Ważne jest zwłaszcza unikanie butów na wysokim obcasie i wąskim nosku u osób, u których w rodzinie występuje deformacja o typie paluch koślawy.

Źródło: operacjestopy.pl

Czytaj także

 0