Jak fosfor wpływa na zdrowie? Czy można go przedawkować?

Jak fosfor wpływa na zdrowie? Czy można go przedawkować?

Dodano: 
Filet z kurczaka na obiad
Filet z kurczaka na obiad / Źródło: Fotolia
Fosfor jest minerałem, którego organizm potrzebuje na co dzień. Dzięki niemu może pełnić wiele swoich podstawowych funkcji i czynności. Fosfor występuje naturalnie w wielu produktach żywnościowych, można go również suplementować. Co ciekawe, przetwarzanie żywności w pewnych warunkach może wzbogacać żywność w ten pierwiastek.

Organizm pożytkuje fosfor na rzecz mocnych i zdrowych kości. Fosfor pomaga również usuwać zbędne produkty i naprawiać uszkodzone tkanki. Większość ludzi otrzymuje wystarczającą ilość tego pierwiastka w codziennej diecie. Jednak osoby z pewnymi schorzeniami, takimi jak choroby nerek lub cukrzyca, mogą wymagać zwiększonego spożycia fosforu.

Czytaj także:
Zapobiega nowotworom i odchudza. Czy wiesz, jakie awokado jesz?

Jak działa fosfor?

Fosfor jest minerałem, który organizm pożytkuje do budowy kości i zębów oraz do wytwarzania białek. Te zaś, w miarę wzrastania budują oraz przyczyniają się do naprawy komórek i tkanek. Pierwiastek ten odgrywa również rolę w przetwarzaniu węglowodanów w organizmie. Ponadto przyczynia się do sprawnego wypełniania funkcji organizmu obejmujących:

  • działanie układu nerwowego i prawidłowe przewodnictwo;
  • sprawne funkcjonowanie nerek, w tym filtrowanie moczu i usuwanie zbędnych produktów przemiany materii;
  • prawidłowe skurcze mięśni;
  • wspomaganie regeneracji mięśni po wysiłku fizycznym;
  • wytwarzanie DNA i RNA;
  • zarządzanie magazynowaniem i wykorzystywaniem energii;
  • regulację pulsu.

Zdecydowana większość ludzi na świecie otrzymuje wystarczającą dawkę fosforu wyłącznie z pożywienia.

Pokarmowe źródła fosforu

Pokarmy bogate w fosfor to owoce morza, drób i różnego rodzaju nasiona. Większość osób dostarcza wystarczającą ilość fosforu wraz z dietą, szczególnie, jeżeli osoby te spożywają dużo produktów zawierających białko i wapń.

Produkty białkowe, które zawierają duże ilości fosforu, to między innymi:

  • kurczak;
  • indyk;
  • wieprzowina;
  • owoce morza;
  • siemię lniane i inne nasiona;
  • produkty mleczne o niskiej zawartości tłuszczu, takie jak jogurt i twaróg;
  • orzechy.

Inne pokarmy o mniejszej zawartości białka mogą być również dobrym źródłem fosforu, ale organizm nie przyswaja z nich fosforu tak samo dobrze, jak z produktów typowo białkowych. Obejmują one:

  • czosnek;
  • ziemniaki;
  • produkty pełnoziarniste;
  • brokuły;
  • suszone owoce.

Czytaj także:
Czym grozi nadmiar witaminy D?

Jakie są niezbędne dzienne dawki fosforu?

Zalecenia dotyczące dziennego zapotrzebowania na fosfor różnią się w zależności od wieku. Zależą one ponadto od tego, czy dana osoba cierpi na jakiekolwiek schorzenia. Zazwyczaj jednak te dobowe dawki wynoszą:

  • niemowlęta 0-6 miesięcy: 100 mg;
  • niemowlęta 7-12 miesięcy: 275 mg;
  • dzieci 1-3 lata: 460 mg;
  • dzieci 4-8 lat: 500 mg;
  • dzieci 9-18 lat: 1250 mg;
  • dorośli 19 lat i starsi: 700 mg.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie potrzebują dodatkowej suplementacji fosforu.

Czy przedawkowanie fosforu niesie jakieś ryzyko?

Dostarczanie do organizmu zbyt dużych ilości fosforu nie jest problematyczne dla większości ludzi. Jednak u osób z przewlekłą chorobą nerek lub, kiedy ich organizmy mają problemy z przetwarzaniem wapnia, istnieje ryzyko magazynowania tej nadwyżki fosforu.

Kiedy dana osoba ma zbyt wysoki poziom fosforu we krwi, pierwiastek ten może usuwać wapń z kości, przez co czyni je słabszymi. Może również łączyć się z wapniem, tworząc złogi w tkankach miękkich ciała. Te blaszki wapniowo-fosforowe mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka zawału serca, udaru mózgu lub w skrajnych przypadkach nawet śmierci.

Niedawno przeprowadzone badania sugerują, że zbyt duża ilość fosforu w organizmie może być bardziej niebezpieczne dla zdrowia człowieka, niż początkowo sądzono. Autorzy badania z 2017 r. zauważyli, że nadmiernie wysokie spożycie fosforu może powodować następujące negatywne skutki u zwierząt:

  • zwapnienia w układzie naczyniowym i nerkowym;
  • pojawienie się białka w moczu, które może wskazywać na uszkodzenie nerek;
  • przedwczesna śmierć.

Konieczne są dalsze badania, aby określić ryzyko związane z przyswajaniem nadmiernej ilości fosforu przez ludzi.

Kiedy fosforu jest za mało...

Osoby, które wymagają dostarczania większej ilości fosforu są to chorzy na cukrzycę. Osoby z problemem alkoholowym mogą również wymagać zwiększonego spożycia fosforu. Ponadto warto wiedzieć, że niektóre leki mogą obniżać poziom fosforu w organizmie, w tym:

  • inhibitory ACE;
  • niektóre leki zobojętniające sok żołądkowy;
  • kortykosteroidy;
  • niektóre diuretyki;
  • niektóre leki przeciwdrgawkowe.

Osoby z cukrzycą lub przyjmujące którykolwiek z powyższych leków powinny być świadome objawów niskiego poziomu fosforu. Objawy te mogą obejmować:

  • utratę apetytu;
  • zmęczenie;
  • ból stawów i kości;
  • problemy z oddychaniem;
  • zaburzenia równowagi elektrolitowej;
  • drażliwość.

W rzadkich przypadkach u osób z niebezpiecznie niskim poziomem fosforu może wystąpić śpiączka lub inne zagrażające życiu powikłania. Przywrócenie właściwego poziomu fosforu jest elementem leczenia choroby, która przyczyniła się do jego ubytków.

Czytaj także:
Dlaczego warto jeść kefir? 5 rewelacyjnych właściwości

Czytaj także

 0