Gazowa matnia

Dodano:   /  Zmieniono: 
Czy ukraiński miliarder, dostarczający Polsce jedną czwartą zużywanego gazu, ma związki z rosyjską mafią?
Dlaczego ukraiński prezydent utrzymuje związki z podejrzanymi biznesmenami z branży gazowej? Dlaczego spotyka się z nimi podczas kampanii prezydenckiej? Czy to w porządku, że na uroczystość inauguracji prezydentury mieszkająca za granicą rodzina głowy państwa przyleciała samolotem należącym do jednego z tych biznesmenów? O to m.in. pytał prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenkę rosyjski dziennik "Izwiestia". Gazeta ujawniła pod koniec kwietnia, że spółka Raiffeisen Investment AG, która ma 50 proc. udziałów w firmie RosUkrEnergo, monopoliście w dostawach gazu na Ukrainę, faktycznie reprezentuje firmę CentraGas Holding. A ta z kolei należy do Dmytro Firtasza (ma w niej 90 proc. udziałów) i Iwana Fursina (10 proc). Obaj są dobrymi znajomymi ukraińskiego prezydenta. To należącym do Firtasza samolotem przyleciała na inaugurację rodzina Juszczenki, mieszkająca w USA. Czy przypadkiem rosyjsko-ukraińskie porozumienie zawarte w styczniu, któremu patronował Juszczenko, dało pozycję głównego dostawcy gazu na Ukrainę właśnie RosUkrEnergo, w którym Firtasz kontroluje 45 proc. udziałów? I tenże Firtasz prowadzi duże interesy w Polsce.
Spółka RosUkrEnergo podpisała w sierpniu 2005 r. kontrakt z Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem, któremu dostarcza 3,4 mld ton gazu (jedną czwartą rocznego zużycia gazu w Polsce). Ekipa Marka Kossowskiego, ówczesnego prezesa PGNiG, podpisała tę umowę tuż przed wyborami parlamentarnymi. Wcześniej podobne ilości gazu PGNiG kupowało od firmy Eural Trans Gas, której przedstawicielem był Firtasz. Jak ustalił "Wprost", śledztwo w sprawie nieprawidłowości przy zakupie gazu od tej spółki przez PGNiG (umowę zawarto jesienią 2003 r.) prowadzi Prokuratura Apelacyjna w Katowicach. Z Firtaszem i Fursinem związana jest również spółka KD Petrotrade, która od kilku miesięcy dostarcza ropę do Polski. W pierwszym kwartale 2006 r. dostarczała około 3 proc. ropy kupowanej przez PKN Orlen.

Miliarder czy figurant?
Gdy po objęciu urzędu Wiktor Juszczenko zabronił ukraińskim tajnym służbom badania kulis interesów Firtasza, tamtejsze media zaczęły pytać, czy prezydent nie odwdzięcza się w ten sposób sponsorowi swojej kampanii. Byłby to jednak sponsor nader niefortunny dla politycznej kariery Juszczenki.
"Prawidłowa wymowa nazwiska Firtasz brzmi Mogilewicz" - to jeden z popularniejszych ostatnio dowcipów na Ukrainie. Siemion Mogilewicz, uznawany za bossa rosyjskiej mafii z Sołncewa (najgroźniejszej i najważniejszej), jest ścigany przez amerykańskie FBI m.in. za pranie pieniędzy. Firtasz zaprzecza biznesowym kontaktom z rosyjskim mafiosem (ich relacje miały się ograniczyć do kilku spotkań), fakty świadczą jednak o czymś innym. Firtasz jest bowiem prezesem filii należącej do Mogilewicza spółki Highrock Holdings Ltd. Media spekulują, że majątek współwłaściciela RosUkrEnergo, szacowany na mniej więcej 3 mld USD, może w znacznej części należeć do Mogilewicza, a Firtasz może być jedynie figurantem reprezentującym bossa w biznesowych przedsięwzięciach. W tej sytuacji nowego znaczenia nabierają doniesienia rosyjskich mediów sprzed kilku miesięcy o tym, że Mogilewicz miał uczestniczyć w ukraińsko-rosyjskich rozmowach dotyczących zażegnania kryzysu gazowego na początku 2006 r. (wybuchł, gdy Gazprom usiłował ponadczterokrotnie podwyższyć cenę gazu dostarczanego Ukrainie).
Firtasz rozpoczął karierę przedsiębiorcy na przełomie lat 80. i 90. od handlu, m.in. używanymi autami. W 1990 r. zarobił 100 tys. USD, wielkie jak na realia ZSRR pieniądze. Wtedy przeprowadził się też do Moskwy. Przez następne lata było o nim cicho. Dopiero po dekadzie jego nazwisko pojawiło się w doniesieniach mediów, gdy 4 grudnia 2002 r. na Węgrzech zarejestrowano spółkę handlującą gazem Eural Trans Gas. Dziennikarze Radia Wolna Europa ujawnili wówczas, że jednym z czterech założycieli ETG był izraelski adwokat Zeev Gordon zameldowany w Tel Awiwie pod tym samym adresem, pod którym mieściła się siedziba spółki High-rock Properties. Ta ostatnia należała zaś w 2003 r. do Igora Fiszermana, współpracownika Mogilewicza, także znajdującego się na liście najbardziej poszukiwanych przez FBI przestępców. Firtasz, który został wówczas przedstawicielem Eural Trans Gasu na Turkmenistan, Uzbekistan i Kazachstan, był jednocześnie reprezentantem firmy Fiszermana na Ukrainie.

Skok na kasę
Według ukraińskich mediów, ETG powstał w drodze porozumienia Naftohazu Ukrainy (ukraińskiego odpowiednika naszego PGNiG), Gazpromu i Siemiona Mogilewicza. Rosyjski Gazprom miał się zgodzić na "odstąpienie" nowej firmie części dostaw gazu do Polski. Katowicka prokuratura bada m.in., w jaki sposób doszło do wyboru przez PGNiG w 2003 r. w przetargu na dostawcę właśnie firmy ETG. Zeznania świadków wskazują, że PGNiG odrzuciło wówczas inne oferty.
Afera, jaka wybuchła wokół ETG (okolicznościami powstania spółki zainteresowały się FBI i Interpol), doprowadziła do powstania 22 czerwca 2004 r. firmy RosUkrEnergo, zarejestrowanej w Szwajcarii. Przejęła ona najważniejsze kontrakty ETG, w tym interesy na polskim rynku. W sierpniu 2005 r., tuż przed wyborami parlamentarnymi, spółka RosUkrEnergo podpisała kontrakt na dostawy gazu dla PGNiG.
Naprawdę głośno o RosUkrEnergo zrobiło się przy okazji "gazowej wojny" między Kijowem a Moskwą. Na początku 2006 r. rosyjski Gazprom zerwał rosyjsko-ukraińską umowę międzyrządową, na mocy której dostarczał na Ukrainę gaz po 50 USD za 1000 m, i zażądał podwyższenia ceny do 230 USD. Po wojnie nerwów, demonstracyjnym odcięciu dostaw gazu na Ukrainę i wzajemnych groźbach zawarto w końcu dziwne porozumienie między Naftohazem Ukrainy i Gazpromem, któremu patronowali prezydenci i rządy obu państw. W myśl tego porozumienia, RosUkrEnergo stał się monopolistą w dostawach rosyjskiego gazu na Ukrainę. Kolejna umowa przewidywała, że firma ta otrzyma od Ukraińców wyłączne prawo zakupu taniego gazu z Azji Środkowej (po 35-50 USD za 1000 m). W zamian RosUkrEnergo zobowiązało się dostarczać Ukrainie gaz po 95 USD za 1000 m, czyli po cenie dużo niższej, niż żądał Gazprom. Gdy ukraińska opinia publiczna dziwiła się, jakim cudem RosUkrEnergo może dostarczyć rosyjski gaz odbierany od Gazpromu taniej niż sam Gazprom, politycy z Kijowa tłumaczyli, że "zmiesza" ona tańszy surowiec z republik środkowoazjatyckich z drogim rosyjskim i w ten sposób będzie mogła zaoferować akceptowalną uśrednioną cenę. Premier Jurij Jechanurow i prezydent Wiktor Juszczenko mówili wówczas o wielkim zwycięstwie w "gazowej wojnie".
Kilka miesięcy po podpisaniu porozumienia Gazprom ogłosił, że Ukraina tylko część gazu z RosUkrEnergo będzie kupowała po 95 USD za 1000 m - reszta będzie droższa. Według byłej premier Julii Tymoszenko, która ostro potępiła porozumienie gazowe, straty Ukrainy z tytułu działalności RosUkrEnergo tylko w 2006 r. wyniosą około 4,5 mld USD. Krocie zarobią za to udziałowcy tej firmy, w tym Firtasz. Albo stojący za nim ludzie.
Dlaczego podarowano Firtaszowi taki prezent? Tuż po podpisaniu gazowego porozumienia w ukraińskim parlamencie zaczęły krążyć dokumenty, z których miało wynikać, że na rachunek firmy Petrogaz, należącej jakoby do brata prezydenta Juszczenki - Petera, wpłynęło 50 mln USD.

Ostrzeżenie dla Juszczenki
Ujawnienie udziału Firtasza w Ros-UkrEnergo akurat przez dziennik "Izwiestia", należący do rosyjskiego koncernu Gazprom, może budzić zdziwienie. Przecież wszystko wskazuje na to, że są to bliscy partnerzy w interesach. Część ukraińskich analityków uważa, że uderzający w Juszczenkę skandal wywołano świadomie i celowo w takim czasie, aby Kreml zyskał wpływ na powyborczą koalicję na Ukrainie. Po ostatnich wyborach związana z Juszczenką partia Nasza Ukraina może zawrzeć koalicję zarówno z prozachodnią Julią Tymoszenko, jak i z prorosyjską Partią Regionów Wiktora Janukowycza. Ta z partii, która znajdzie się w opozycji, będzie atakowała prezydenta i zechce wyjaśnić jego powiązania z podejrzanymi biznesmenami. Juszczenko mógł więc otrzymać jasny sygnał, że pozostawienie w opozycji partii Janukowycza będzie oznaczało, że prasowe publikacje o tajemniczych związkach ukraińskiego prezydenta z gazowymi pośrednikami mogą się w Rosji pojawiać częściej.
Więcej możesz przeczytać w 21/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Spis treści tygodnika Wprost nr 21/2006 (1224)

  • Na stronie - Ta Polska Rzym się nazywa28 maj 2006Polska się romanizuje nie tylko z powodu pielgrzymki papieża. Chwilami możemy się czuć wręcz jak na Sycylii3
  • Skaner28 maj 2006SKANER POLSKA POLITYKA Pułapka Obywatelska Platforma Obywatelska znalazła się w przeddzień konwencji krajowej w dramatycznej sytuacji. Jeszcze niedawno wydawało się, że wybory będą najpóźniej wiosną 2007 r. Awanturujące się wciąż PiS miało...8
  • Dossier28 maj 2006LECH KACZYŃSKI prezydent RP "Skłamałbym, mówiąc, że nigdy nie żałuję, że zostałem prezydentem. Czasem każdy człowiek żałuje" TVN ANDRZEJ LEPPER wicepremier, minister rolnictwa "Niestety, co bym nie zrobił, proszę państwa, to...9
  • Playback28 maj 2006Premier Kazimierz Marcinkiewicz i minister zdrowia Zbigniew Religa © A. KOZAK/AGENCJA GAZETA14
  • Cyrk bardzo etyczny28 maj 2006Panuje straszliwe bezhołowie. Dla jednych autorytetem jest ksiądz Rydzyk, a dla innych Jerzy Urban15
  • Z życia koalicji28 maj 2006Trwają spontaniczne protesty młodzieży - głównie zdrowszej jej części, socjalistycznej w treści i polskiej w formie - przeciwko Romanowi Giertychowi. Daty i trasy tych spontanicznych manifestacji podaje z dwutygodniowym wyprzedzeniem...16
  • Z życia opozycji28 maj 2006W komisji bankowej zasiada Małgorzata Ostrowska. Nie jest to wokalistka Lombardu, lecz posłanka SLD i tak zwana twarda baba. Sama siebie zgłosiła na wiceprzewodniczącego, ale w głosowaniu poległa. Ostrowska ma jedną cechę wyjątkową - otóż...17
  • Nałęcz - Dziwny sojusz28 maj 2006Odżyły czasy II Rzeczypospolitej, kiedy endecy i komuniści razem atakowali Piłsudskiego18
  • Fotoplastykon28 maj 2006Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)19
  • Papież protestant28 maj 2006W Polsce Benedykt XVI zainicjuje główny plan swego pontyfikatu - odzyskanie Zachodu dla katolicyzmu20
  • Zagadkowy papież28 maj 2006Niełatwo było się przyzwyczaić do papieża Benedykta XVI. Kochaliśmy Jana Pawła II.23
  • Zbieracze kamieni28 maj 2006Nadchodzi odwilż w stosunkach Moskwy z Watykanem28
  • Polski klan Watykanu28 maj 2006Ojciec Wojciech Giertych, wuj Romana Giertycha, ma czuwać nad tekstami wygłaszanymi przez Benedykta XVI30
  • Mafia ministerialna28 maj 2006Mafie paliwowa i hazardowa nie miałyby szans, gdyby nie pomoc urzędników Ministerstwa Finansów34
  • Ziobrominator28 maj 2006Przyszły szef PiS, premier albo prezydent - w takiej roli widzą Zbigniewa Ziobrę jego zwolennicy38
  • Demokracja lewoskrętna28 maj 2006Lewica walczy o monopol władzy interpretacji, bo ta najlepiej gwarantuje władzę polityczną42
  • Kwadratowy stół28 maj 2006Historyczne pojednanie dokonuje się za sprawą postsolidarnościowych i postpezetpeerowskich radykałów46
  • Giełda28 maj 2006Hossa Świat Amerykańskie cięcie O 70 mld USD mniej podatków zapłacą w tym roku Amerykanie. Senat zatwierdził bowiem plan prezydenta George'a W. Busha, zakładający m.in. przedłużenie do 2010 r. obowiązywania obniżek stawek podatków od...48
  • Wielka przeprowadzka28 maj 2006Kupujmy mieszkania, bo taniej już nie będzie!50
  • Koalicja lobbystów28 maj 2006Czy protesty lekarzy zaplanowały firmy farmaceutyczne?58
  • Gazowa matnia28 maj 2006Czy ukraiński miliarder, dostarczający Polsce jedną czwartą zużywanego gazu, ma związki z rosyjską mafią?62
  • Efekt motyla28 maj 2006Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli dlaczego ruch skrzydeł motyla w USA wywołuje huragan w Indonezji66
  • 2 x 2 = 4 - Upadłość Samoobrony28 maj 2006Samoobrona nie jest partnerem myślącym kategoriami państwowymi67
  • Supersam28 maj 200670
  • Kuźnia mody28 maj 2006Maciej Zień, duet Paprocki & Brzozowski, stażystka u Christiana Diora Łucja Wojtala czy projektantka domu mody Roberto Cavalli Katarzyna Sobczyńska - ich kariery zaczęły się od udziału w konkursie Złota Nitka Międzynarodowych Targów Łódzkich....70
  • Dziecięca eskorta28 maj 2006Wielkie koncerny prześcigają się w pomysłach marketingowych związanych z mistrzostwami świata w piłce nożnej. Reklamy i produkty nawiązujące do imprezy to już za mało. Firmy robią wszystko, by konsument stał się współuczestnikiem tego wydarzenia....70
  • Kinowy klimat28 maj 2006Nowe dziecko Sony jest małe, ale nieprawdopodobnie sprawne. W kamerze DC-SR90E zastosowano najlepsze rozwiązania techniczne gwarantujące znakomity obraz i dźwięk. Okiem modelu jest obiektyw Carl Zeiss Vario-Sonnar T o średnicy filtra 30 mm...70
  • Bezpiecznik turysty28 maj 2006Jak cało wrócić z wakacji. Przewodnik Ministerstwa Spraw Zagranicznych72
  • Dinozaur przestworzy28 maj 2006Airbus A380 to pierwszy samolot do spacerowania82
  • Kompleks dominującego samca28 maj 2006Janas, van Basten czy Klinsmann jako trenerzy nie wygrali nic, więc budują autorytet, odsuwając znanych piłkarzy84
  • Marks XXI wieku28 maj 2006Jeremy Rifkin redukuje człowieka do wykonawcy projektów wszechwiedzących planistów86
  • Bereza pod fałszywym pretekstem28 maj 2006To nie Ukraińcy, ale zazdrosny mąż zamordował ministra Pierackiego90
  • Know-how28 maj 2006Narodziny małpoluda Ewolucyjne ścieżki szympansów i ludzi rozchodziły się bardzo długo - uważają naukowcy z Massachusetts Institute of Technology i Harvard University. Antropolodzy do niedawna twierdzili, że nastąpiło to 7,5 mln lat temu,...93
  • Prawo niedźwiedzia28 maj 2006Samo posiadanie akcji daje iluzoryczne poczucie kontroli nad ich notowaniami94
  • Mała czaszka Alzheimera28 maj 2006Budowa anatomiczna może świadczyć o skłonnościach do tak groźnych chorób jak rak i cukrzyca98
  • Rodzić po rzymsku28 maj 2006Starożytni Grecy i Rzymianie dysponowali nowoczesną wiedzą położniczą100
  • Bez granic28 maj 2006Latająca duma Francji Wielka chluba i chwała Francji wróciła do macierzy. Lotniskowiec "Clemenceau" dotarł do Brestu, gdzie zostanie zdemontowany. Okręt od kilku miesięcy tułał się po morzach i oceanach, szukając miejsca, by...102
  • Wojna z darmozjadami28 maj 2006Europa zwija parasol ochronny nad imigrantami104
  • Wizy na wizji28 maj 2006Nadzieje na rychłe bezwizowe wjazdy Polaków do USA są zdecydowanie przedwczesne108
  • Bombardowanie strachem28 maj 2006Kiedy irański reżim otwarcie nawołuje do zniszczenia Izraela i jawnie łamie zasady traktatu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, Zachód ma dwie możliwości. Obie niewygodne. Po pierwsze, Zachód może się pogodzić z postawą Teheranu...110
  • Mała Serbia28 maj 2006Rozkład trupa byłej Jugosławii nieraz przyprawi jeszcze Europę o ból głowy112
  • Menu28 maj 2006WYDARZENIE - POLSKA Polak, Niemiec - dwa bratanki "Naród polski nie może się mienić narodem kulturalnym, należącym do wspólnoty europejskiej" - twierdził Joseph Goebbels. Dzisiaj w UE to właśnie zachodni sąsiedzi są...116
  • Recenzje28 maj 2006118
  • Żyd tragiczny28 maj 2006W szekspirowskim kanonie sztuka "Kupiec wenecki" zajmuje miejsce szczególne. Bard ze Stratfordu nie musiał być sam antysemitą, jednak pisał swe sztuki dla gawiedzi, która bynajmniej sympatią do narodu wybranego nie pałała. To nie lada...118
  • Psikus plemienny28 maj 2006Tool nagrywa nową płytę średnio co 5 lat. I za każdym razem jest to wydarzenie medialne. Tak było i tym razem. Od kilku miesięcy na internetowych forach dyskutowano o plotce głoszącej, że zespół zrobi fanom psikusa i wypuści na rynek bubel,...118
  • Ucieczka z raju28 maj 2006  Tradycyjnie taki gatunek nazywał się antyutopia i pokazywał makabryczne wizje totalitarnych społeczeństw przyszłości. Po rozpadzie "imperium zła" ma znacznie mniejsze wzięcie - bawią się nim głównie fantaści od podróży...118
  • Anty-Oscar28 maj 2006Europejskie festiwale filmowe przypominają szlachetne paraolimpiady dla niepełnosprawnych filmowców120
  • Teatr wrzasku28 maj 2006Weźcie, przestańcie!!!124
  • Górna półka - "Przeklęte problemy" Rosji28 maj 2006MOSKIEWSKIE OKOPY Rosjanie zeszli do okopów. Musimy ich stamtąd wyciągnąć - mówił prof. Richard Pipes, wybitny znawca historii Rosji, podczas spotkania w redakcji "Wprost". W dyskusji "Czy Rosja musi być...126
  • Kodem w pirata28 maj 2006Kopiści z bazarów już liczyli forsę, a teraz muszą się przerzucić na kolportowanie historyjki o Lassie128
  • Pazurem - Kodem w pirata28 maj 2006Kopiści z bazarów już liczyli forsę, a teraz muszą się przerzucić na kolportowanie historyjki o Lassie128
  • Ueorgan ludu28 maj 2006Nr 21 (187) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 22 maja 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza POLSKA RAJEM PODATKOWYM Przez wiele lat Polska, dzięki staraniom urzędników Ministerstwa Finansów, a nawet polityków, na razie niestety...129
  • Warto całować kobiety!28 maj 2006Politycy unikają całowania, chyba że dają do zrozumienia, iż konkurenci mogą ich pocałować w dupę130
  • Poczta28 maj 2006Okno dachowe na świat Pragnę zdementować informację podaną w artykule "Okno dachowe na świat" (nr 14), jakoby "prezes duńskiego Veluksa, największego na świecie producenta okien dachowych, przerwał urlop i zwołał sztab...136