Lekowrażliwość w weterynarii – czym jest i dlaczego jest tak ważna?
Lekowrażliwość to zdolność bakterii lub innych patogenów do reagowania na konkretny środek przeciwdrobnoustrojowy. Jest to stopień, w jakim dany mikroorganizm jest wrażliwy bądź odporny na konkretny antybiotyk.
Badanie lekowrażliwości w weterynarii umożliwia dobranie najskuteczniejszego sposobu leczenia zwierząt – za pomocą odpowiedniego leku. Testuje się ją, wykonując tzw. antybiogram. W tym celu pobiera się materiał biologiczny od zwierzęcia, następnie przenosi się próbkę na specjalne podłoże hodowlane, gdzie w warunkach laboratoryjnych namnażają się bakterie.
Następnie wykorzystuje się krążki bibułowe nasączone różnymi antybiotykami lub stosuje inne standaryzowane metody określające wrażliwość bakterii na poszczególne leki. Ocenia się, w jakim stopniu bakteria jest podatna na działanie antybiotyku. Dzięki temu lekarz weterynarii może wdrożyć terapię preparatem, który faktycznie zwalcza przyczynę infekcji i nie pozostawia patogenów w organizmie zwierzęcia. Jeżeli leczenie trzody jest poprzedzone taką procedurą:
- czas choroby stada może być krótszy;
- zmniejsza się ryzyko rozprzestrzeniania się patogenów;
- zmniejsza się ryzyko powstawania oporności bakteryjnej (stanowi ona coraz większe zagrożenie zarówno dla ludzi, jak i zwierząt).
Lekowrażliwość a antybiotykoterapia trzody chlewnej, drobiu i krów
Drób, świnie i bydło hodowane na dużą skalę i w różnych warunkach mogą być narażone na wiele czynników patogennych wywołujących infekcje. Natomiast antybiotykoterapia jest jedną z najczęściej stosowanych metod walki z chorobami bakteryjnymi u zwierząt hodowlanych.
Jednak skuteczność takiej terapii zależy w dużej mierze od poprawnego zidentyfikowania bakterii oraz określenia, na który antybiotyk reaguje ona najlepiej. Nieodpowiednio zaplanowane leczenie, bez uprzedniego sprawdzenia lekowrażliwości, może prowadzić do rozwoju szczepów bakterii odpornych na antybiotyki.
Antybiotyki w mięsie – jakie są zakazane?
Obecnie obowiązuje Rozporządzenie wykonawcze komisji (UE) 2022/1255 z dnia 19 lipca 2022 r. określające środki przeciwdrobnoustrojowe lub grupy środków przeciwdrobnoustrojowych zarezerwowane do leczenia niektórych zakażeń u ludzi zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6.
Zgodnie z nim zarezerwowane do leczenia zakażeń wyłącznie u człowieka są m.in. antybiotyki – karboksypenicyliny, ureidopenicyliny, ceftobiprol, ceftarolina, kombinacje cefalosporyn z inhibitorami beta-laktamaz, cefalosporyny sideroforowe, karbapenemy, penemy, monobaktamy, pochodne kwasu fosfonowego, glikopeptydy, lipopeptydy, oksazolidynony, fidaksomycyny, plazomycyna, glicylcykliny, erawacyklina, omadacyklina.
W tekście rozporządzenia jest wyraźnie wskazane, że:
„Stosowanie w paszy leczniczej weterynaryjnych produktów leczniczych zawierających środki przeciwdrobnoustrojowe lub grupy środków przeciwdrobnoustrojowych wymienione w niniejszym rozporządzeniu nie powinno być możliwe”.
Antybiotyki w paszach – czy można podawać je w ten sposób zwierzętom?
W przeszłości wykorzystywano antybiotyki jako tzw. stymulatory wzrostu. Dodawano je do paszy w niewielkich dawkach, aby zwierzęta szybciej przybierały na wadze i były mniej podatne na zakażenia. Praktyka ta przyczyniła się do narastania problemu oporności bakterii na leki.
Obecnie substancje przeciwbakteryjne, w tym antybiotyki i sulfonamidy, mogą być podawane wyłącznie w postaci paszy leczniczej. Jest ona zgodnie z definicją Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/4 z dnia 11 grudnia 2018 r. paszą gotową do bezpośredniego karmienia zwierząt bez dalszego przetwarzania składającą się z jednorodnej mieszaniny co najmniej jednego weterynaryjnego produktu leczniczego lub półproduktu i materiałów paszowych, lub mieszanek paszowych.
Wśród substancji przeciwbakteryjnych dopuszczonych do stosowania w pokarmie dla zwierząt znajdują się tetracykliny, sulfonamidy, pleuromutyliny, makrolidy, linkozamidy, β-laktamy.
Identyfikacja antybiotyków w żywności – jak się ją przeprowadza?
By stwierdzić, że mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego nie zawierają niebezpiecznych pozostałości antybiotyków, przeprowadza się wiele kontroli laboratoryjnych, których celem jest wykrycie nawet śladowych ilości leków, które mogłyby stwarzać zagrożenie dla ludzi. (argenta.com.pl)