Jak zapobiec brzydkiej bliźnie? „Nigdy jednak nie ma pewności, jak rana się zagoi”

Jak zapobiec brzydkiej bliźnie? „Nigdy jednak nie ma pewności, jak rana się zagoi”

Dodano: 
Blizna (zdj. ilustracyjne)
Blizna (zdj. ilustracyjne) / Źródło: Shutterstock / BLACKDAY
Jak leczyć rany, by nie powstawały blizny? Oto komplet porad specjalistów, jak doprowadzić do poprawnego gojenia.

Niektóre są małe, prawie niewidoczne. Inne przeciwnie – są rozrośnięte, sprawiają ból i są powodem kompleksów. Na to jak będzie wyglądała blizna wpływ ma wiele czynników, m.in: rodzaj urazu (zranienie – rana cięta, szarpana, kłuta, oparzenie, cięcie chirurgiczne), miejsce na ciele, gdzie skóra została uszkodzona, a także indywidualne cechy organizmu, czyli skłonności do tzw. bliznowacenia.

Warto na początku wyjaśnić, że tworzenie się blizny to naturalny proces regeneracji skóry, w trakcie którego uszkodzoną skórę właściwą zastępuje tkanka łączna, czyli właśnie blizna. Gojenie się rany przebiega w kilku fazach.

  • Pierwszy etap (tzw. faza hemostazy): na ranie tworzy się skrzep krwi, który jest biologicznym opatrunkiem – chroni ranę przed odwodnieniem i drobnoustrojami chorobotwórczymi.
  • Drugi etap (tzw. faza zapalna): rana oczyszcza się, napływają do niej komórki żerne (makrofagi), które usuwają te obumarłe.
  • Trzeci etap (tzw. faza proliferacyjna): właściwe gojenie uszkodzonych tkanek, rozpoczyna się proces angiogenezy, czyli tworzenia nowych naczyń. Następuje namnażanie fibroblastów wraz z produkcją tkanki łącznej. Powstaje blizna (początkowo czerwona i wypukła).
  • Czwarty etap (przebudowy): proces powolnego zanikania naczyń i fibroblastów zgromadzonych w obszarze tworzenia się blizny (następuje blednięcie i spłaszczenie blizny). Tak powstaje tkanka zastępcza (proteaza).

Wytworzenie się blizny oraz ostateczne jej ukształtowanie może zająć nawet kilka miesięcy.

Rana i gojenie. Jak zapobiec brzydkiej bliźnie?

Niektóre blizny są prawie niewidoczne. Idealna powinna być wąska, w poziomie skóry i jak najbardziej zbliżona kolorem do fragmentu skóry, który ją otacza. – Zdarza się jednak, że w trakcie bliznowacenia nie jest wytwarzana odpowiednia ilość kolagenu, żeby pokryć ubytek tkanki, powstaje blizna zanikowa. Nigdy jednak nie ma pewności, jak rana się zagoi, czy zakończy się łagodną blizną, czy też np. jej przerośniętą wersją – bliznowcem. Każda blizna zawsze różni się wyglądem od prawidłowej skóry, to dlatego bywa trudna do zaakceptowania – mówi dr Jacek Tulimowski ginekolog-położnik.

Rana, z której może powstać bliznowiec, nie musi być duża czy rozległa. Każde przerwanie ciągłości tkanki może doprowadzić do powstania bliznowca albo blizny przerostowej – wypukłej. Ta ostatnia charakteryzuje się obecnością twardych, wypukłych zgrubień o różnej wielkości oraz kształcie i to najczęściej jest przyczyna dyskomfortu psychicznego i fizycznego.

Można jednak zadbać o to, aby nie doszło do powikłań w trakcie gojenia się rany i w konsekwencji do jej zbliznowacenia. Oto rady specjalistów:

  • przemywaj lub iryguj ranę solą fizjologiczną, aby usunąć zanieczyszczenia i bakterie,
  • dezynfekuj ranę,
  • jeśli pojawią się tkanki martwicze trzeba je usunąć i oczyść ranę – to zadanie dla specjalisty, trzeba bowiem zastosować procedurę chirurgiczną bądź enzymatyczną.

W trakcie pielęgnacji rany ważny jest też właściwy opatrunek. Powinien on być:

  • odpowiednio chłonny (aby wchłaniać wysięk),
  • elastyczny na tyle, aby przylegał do całej powierzchni rany,
  • zapewniać też odpowiednią wilgotność rany, przepuszczając powietrze,
  • ułatwiać enzymatyczne trawienie martwiczych tkanek, likwidując przykry zapach.

Jak dbać o bliznę?

Na początku blizna będzie miała sinoczerwony kolor, może być też lekko zgrubiała i twarda. Na tym etapie często swędzi. Z czasem mięknie, staje się jaśniejsza i przestaje swędzieć. Jeśli blizna jest większa lub w widocznym miejscu warto – gdy rana całkowicie się zasklepi - smarować ją maścią na blizny albo żelem. Pomaga też delikatne masowanie kolistym ruchem.

Problem pojawia się, gdy proces gojenia się rany i tworzenia się blizny zostanie zakłócony - może wtedy powstać blizna przerosła. Często jest ona mało elastyczna, zdarza się, że rozszerza się poza miejsce zranienia. Specjaliści radzą, aby smarować takie blizny preparatami zmiękczającymi lub zakleić plastrem silikonowym.

+
 0

Czytaj także