Mężczyzna w czasach kryzysu

Mężczyzna w czasach kryzysu

Dodano: 
Jaki jest współczesny mężczyzna? Trudno powiedzieć, bo jak przyznają socjolodzy i psycholodzy, stare wzorce męskości odeszły do lamusa, a nowych nie wykształciliśmy.

Z badań przeprowadzonych w 2012 r. przez TNS OBOP na zlecenie jednego z producentów wódki wynika, że 40 proc. kobiet i tyle samo mężczyzn uważa, że mamy dziś w Polsce do czynienia z kryzysem męskości. Z tą jednak różnicą, że mężczyźni utożsamiają ten kryzys z przesadnym dbaniem przedstawicieli ich płci o sferę fizyczną i wygląd, natomiast kobiety raczej z egoizmem mężczyzn, brakiem odpowiedzialności i przerzucaniem na nie obowiązków tradycyjnie uważanych za męskie. Kobiety, mimo że już dawno wyszły z roli księżniczek zamkniętych w wieżach, wciąż cenią w mężczyznach takie cechy jak odwaga, lojalność i honor. Nie bez znaczenia jest także fizyczność – 43 proc. ankietowanych pań przyznało, że lubi, gdy mężczyzna jest sprawny i silny.

Z drugiej strony, kobiety oczekują od mężczyzn wrażliwości, delikatności i czułości. Te często wykluczające się oczekiwania wynikają z faktu, iż jesteśmy jako społeczeństwo w trakcie zmiany rozumienia, co znaczy być mężczyzną. Jak pisze psycholożka Hanna Samson w książce „Zabić twardziela”, ze względu na przemiany zachodzące w społeczeństwach europejskich stare modele męskości nie mają dziś racji bytu, ale wciąż są mocno zakorzenione w pamięci zbiorowej. I nie ma się czemu dziwić, w końcu patriarchalny model rodziny i społeczeństwa trwał przez tysiąclecia, a obecne odejście od niego to zaledwie kilkadziesiąt ostatnich lat. Od wieków największym szacunkiem w społeczeństwie cieszył się dojrzały mężczyzna – ojciec rodziny, będący w stanie zapewnić jej byt materialny i zagwarantować bezpieczeństwo. Dziś nie jest to już takie oczywiste. Stąd zagubienie współczesnych mężczyzn. Wielu z nich przybiera postawę Piotrusia Pana, unikając odpowiedzialności, czekając na inicjatywę ze strony kobiet, skupiając się na własnych lękach i obawach, szukając problemów zamiast rozwiązań. Z drugiej strony, mamy sporą grupę mężczyzn przedwcześnie wypalonych, którzy nakręceni wizją kariery i dobrobytu zbyt wcześnie zmierzyli się z wyzwaniami i obciążeniami przerastającymi ich możliwości. To najczęściej ambitni pracownicy korporacji, obarczeni kredytami, rodziną i dziećmi, żyjący na pełnych obrotach aż do momentu, gdy przemęczony organizm powie „dość”. Takich mężczyzn zazwyczaj już około 35. roku życia dopada kryzys wieku średniego, typowo kojarzony raczej z wiekiem 45+. Pojawia się wtedy przewlekłe zmęczenie, uczucie rozczarowania, frustracja, poczucie samotności. A stąd już tylko jeden krok do depresji.

Mężczyzna depresyjny

Utarło się, że depresja jest chorobą częściej występującą u kobiet. Na całym świecie jest ona ponaddwukrotnie częściej diagnozowana u płci pięknej. Ale, zdaniem naukowców, brak diagnozy nie oznacza, że depresji nie ma. Na łamach jednego z ubiegłorocznych wydań czasopisma „JAMA Psychiatry” ukazała się praca, z której wynika, że depresja występuje równie często u kobiet, jak i u mężczyzn, różni się jednak objawami. Ponieważ symptomy męskiej depresji są mniej typowe, lekarz najczęściej nie stwierdza tej choroby. Tymczasem, jak przekonują badacze, depresja u mężczyzn może objawiać się drażliwością, atakami złości, agresją oraz skłonnościami do zachowań ryzykownych (takich jak przygodne kontakty seksualne, brawura za kierownicą czy uprawianie sportów ekstremalnych). I te męskie objawy należałoby uwzględnić w rutynowej diagnostyce prowadzonej przez lekarzy psychiatrów. Wczesne rozpoznanie depresji i podjęcie skutecznego leczenia jest ważne, choćby dlatego że depresja jest chorobą śmiertelną. „Szacuje się, że myśli samobójcze ma 40-80 proc. chorujących na depresję, a 20-60 proc. z nich podejmuje próby samobójcze – wśród nich 15 proc. skutecznie. W Polsce odbiera sobie życie 11 osób dziennie, to mniej więcej tyle samo, ile jest ofiar wypadków drogowych. We wszystkich grupach wiekowych samobójstwa częściej popełniają mężczyźni. W Polsce ta różnica jest bardzo znacząca – mężczyźni stanowią aż 80 proc. wszystkich samobójców. Może dlatego że są bardziej zdeterminowanii bardziej skuteczni? A może jest im trudniej żyć z depresją w społeczeństwie, w którym wciąż obowiązuje mit silnego mężczyzny?” – mówi prof. dr hab. med. Janusz Heitzman z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.

Rak zabija najczęściej

Średnia długość życia mężczyzny w Polsce wynosi 72 lata i 4 miesiące – wynika z danych GUS i WHO. To mniej niż w innych krajach Europy: Włosi żyją 79 lat, Niemcy – prawie 78 lat, a Czesi – 74 lata. Polacy żyją średnio o 8,5 roku krócej niż Polki, podczas gdy w krajach Europy Zachodniej różnica w długości życia pomiędzy mężczyznami a kobietami wynosi 4-5 lat. Co jest tego przyczyną? Przede wszystkich niehigieniczny tryb życia naszych panów, brak dbałości o zdrowie, niechęć do lekarzy i do leczenia. Najczęstszą przyczyną zgonów wśród mężczyzn w Polsce są nowotwory: płuca, jelita grubego i prostaty. Na drugim miejscu wśród męskich zabójców plasują się choroby sercowo-naczyniowe, przede wszystkim zawały serca, niewydolność serca i udary mózgu.

Co z tym seksem

Najczęściej występującym męskim zaburzeniem seksualnym jest przedwczesny wytrysk. Szacuje się, że w Polsce może cierpieć na niego nawet 4 mln panów (drugim co do częstości występowania zaburzeniem seksualnym są dysfunkcje erekcji. Według szacunków, problem ten dotyczy co najmniej jednego na 10 mężczyzn). „Przedwczesny wytrysk frustruje i sprawia, że seks nie daje satysfakcji – zaledwie 38 proc. kobiet, których partnerzy cierpią na przedwczesny wytrysk, deklaruje zadowolenie z życia seksualnego. Brak zadowolenia oznacza rzadsze stosunki, to z kolei prowadzi do zakłóceń więzi seksualnej między partnerami, a w późniejszym etapie do zaburzeń więzi emocjonalnej i wzajemnej niechęci. Sytuacja taka może doprowadzić do rozpadu związku” – mówi dr n. med. Andrzej Depko, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Seksualnej. Przedwczesny wytrysk przekłada się także na funkcjonowanie społeczne mężczyzny – jego wyniki w pracy i chęć do podtrzymywania więzi towarzyskich. W USA dyskusja nad kondycją i społeczną rolą mężczyzny trwa już od lat 70. XX w. U nas zaczęła się niedawno, ostatnio nieco się nasiliła w związku z modnym zjawiskiem gender, choć pytanie: „Gdzie ci mężczyźni, prawdziwi tacy, orły, sokoły, herosi?” stawiała już w 1974 r. Danuta Rinn. ■

Zdrowie w lodówce

Czy odżywiasz się niezdrowo? – na to pytanie twierdząco odpowiedział zaledwie co dziesiąty polski mężczyzna. Kilkadziesiąt procent panów stwierdza, że stara odżywiać się właściwie, z czego już połowa stosuje dietę.

Polski facet w sklepie spożywczym – jakie składniki wybiera do przygotowywania posiłków, co najczęściej można znaleźć w jego lodówce? Według badań przeprowadzonych przez Kantar Media 10 proc. polskich mężczyzn przyznaje, że je niezdrowe rzeczy cały czas. Mają oni na myśli przede wszystkim spożywanie zbyt dużej ilości smażonego mięsa oraz przetworzonych produktów i zbyt małą ilość warzyw w posiłkach. Coraz więcej polskich mężczyzn jednak kontroluje spożywanie mniej zdrowych posiłków. Największa grupa (37 proc.) myślenie o zdrowym odżywianiu zaczyna już w sklepie i wybiera produkty tak, aby mieć w domu wyłącznie zdrowe jedzenie. 17 proc., nawet jeśli kupi niezdrowe produkty, stara się jak najszybciej je wykorzystać, aby wrócić do zdrowej diety. Z kolei 16 proc. mężczyzn stara się tak ułożyć zakupy spożywcze w lodówce, aby po jej otwarciu od razu wiedzieć, jakimi składnikami dysponują. Kierując się wynikami badań przeprowadzonych na całym świecie, Samsung przygotował lodówkę Food ShowCase z optymalnym podziałem stref w lodówce. Dzięki temu wszystkie produkty mają z góry ustalone miejsce, przez co łatwiej odnaleźć potrzebne do przygotowania zdrowego posiłku składniki. Otwierając lodówkę Samsung Food ShowCase, od razu wiemy na przykład, jakim rodzajem mięsa dysponujemy i w jakich ilościach, czy trzeba kupić nabiał, jajka czy warzywa. Badania dowiodły również, że mężczyźni szybciej niż kobiety zapominają, co schowali w lodówce, i częściej marnują żywność.

Okładka tygodnika WPROST: 22/2014
Więcej możesz przeczytać w 22/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Czytaj także

Czytaj także