Ból w mostku – przyczyny, objawy towarzyszące, diagnostyka i leczenie

Ból w mostku – przyczyny, objawy towarzyszące, diagnostyka i leczenie

Dodano: 
Zawał serca
Zawał sercaŹródło:Shutterstock / BEAUTY STUDIO
Ból w mostku wywołuje lęk, bo najczęściej kojarzony jest z bólem wieńcowym, który pojawia się w przebiegu zawału serca. Warto jednak wiedzieć, że ból jest związany także z innymi schorzeniami. U większości pacjentów, u których występuje ból w mostku, nie są diagnozowane choroby serca, ale np. choroby układu pokarmowego. Jakie są najczęstsze przyczyny bólu w mostku? Jakie objawy towarzyszące bólowi powinny skłonić do natychmiastowej wizyty u lekarza? Wyjaśniamy.

Zawał mięśnia sercowego to nie jedyne schorzenie, które powoduje ból w mostku. Ból w klatce piersiowej pojawia się także w przebiegu innych chorób serca (np. dławica piersiowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia) oraz może być związany z chorobami, które dotyczą innych narządów klatki piersiowej i narządów jamy brzusznej. Nie wszystkie schorzenia, które powodują ból w klatce piersiowej, wymagają natychmiastowej pomocy lekarza, jednak dolegliwości bólowe, a także ucisk lub pieczenie w okolicy mostka, zawsze warto skonsultować ze specjalistą.

Ból mostka – możliwe przyczyny

Choroby układu sercowo-naczyniowego to najczęściej kojarzone z bólem w klatce piersiowej schorzenia o ostrym i przewlekłym przebiegu. Zarówno w przypadku stanów nagłych, które związane są z sercem (np. zawał serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zaburzenia rytmu serca), jak i w schorzeniach przewlekłych (np. choroba wieńcowa, niewydolność serca, wrodzone i nabyte wady serca) pojawia się ból w klatce piersiowej. Dolegliwości bólowe w przebiegu chorób serca są zlokalizowane w okolicy mostka oraz mogą promieniować np. do jamy brzusznej, barku, żuchwy i pleców.

Ból w górnej części klatki piersiowej, choć często mylnie brany za zawał serca, zwykle ma inne podłoże. Dolegliwości bólowe w okolicy mostka wywołują również m.in.:

  • schorzenia układu pokarmowego (np. choroba wrzodowa żołądka, przepuklina roztworu przełykowego, kamica żółciowa i inne choroby dróg żółciowych, refluks żołądkowo przełykowy, pękniecie przełyku, zapalenie trzustki, nieżyt żołądka),
  • choroby układu oddechowego (np. infekcje oskrzeli o podłożu wirusowym i bakteryjnym, zapalenie płuc, zapalenie opłucnej, odma opłucnowa),
  • schorzenia kręgosłupa (np. nerwobóle spowodowane uciskiem lub uszkodzeniem struktur nerwowych),
  • przewlekły stres,
  • zaburzenia nerwicowe (niegdyś nazywane nerwicą serca),
  • tryb życia (np. garbienie się podczas pracy lub nauki),
  • urazy w obrębie klatki piersiowej (np. nagły uraz stawu mostkowego, mikrourazy, które skutkują uszkodzeniami mostka oraz żeber, przeciążenia mięśni klatki piersiowej),
  • wady postawy (np. skolioza).

Przyczyn, które mogą powodować ból w klatce piersiowej, w okolicy mostka, jest wiele. W obrębie klatki piersiowej może pojawić się przeszywający ból, kłujący ból, piekący ból, a także uciskający ból. Ból w obrębie klatki piersiowej może nasilać się podczas aktywności i ustępować w spoczynku lub występować niezależnie od tego, czy jesteśmy w ruchu. Niekiedy ból jest tępy i pojawia się jedynie w określonych sytuacjach.

W przebiegu poważnych schorzeń rzadko zdarza się, aby ból w mostku był jedynym objawem chorobowym. Choroby wewnętrzne o ostrym i przewlekłym przebiegu zwykle wywołują również inne objawy, które pogarszają ogólne samopoczucie chorego.

Ból w mostku a niepokojące objawy, które mogą mu towarzyszyć

Niepokojące objawy, które powinny skłonić do natychmiastowej wizyty u lekarza, to m.in.:

  • nagły ból w klatce piersiowej,
  • ogólne złe samopoczucie,
  • kołatanie serca,
  • zlewne poty,
  • osłabienie,
  • senność,
  • fusowate wymioty lub krwioplucie,
  • napadowy kaszel,
  • odkrztuszanie różowej, pienistej lub zawierającej krew wydzieliny,
  • zawroty głowy,
  • duszności,
  • zaburzenia świadomości,
  • silny ból głowy,
  • drętwienie, mrowienie lub niedowład kończyn górnych,
  • sinica.

Powyższe sygnały alarmowe pojawiają się w przebiegu różnych schorzeń.

Zawał serca często powoduje piekący ból za mostkiem, któremu towarzyszą uczucie niepokoju, zawroty głowy, kołatanie serca, duszność, a także drętwienie lub mrowienie lewej ręki. Trzeba jednak wiedzieć, że nie zawsze w przebiegu zawału serca występują charakterystyczne objawy (np. u kobiet).

Choroby układu oddechowego (np. zapalenie płuc lub zapalenie opłucnej) mogą powodować duszność, kaszel, odkrztuszanie różowej, pienistej wydzieliny, ból głowy, zawroty głowy oraz sinicę.

Natomiast chorobom układu pokarmowego często bólowi w mostku towarzyszą objawy, takie jak: ból brzucha, nudności, wymioty oraz uczucie pieczenia w przełyku.

Stres i zaburzenia nerwicowe powodują ucisk w klatce piersiowej, kołatanie serca, uczucie duszności, osłabienie, niepokój, zawroty głowy i inne objawy somatyczne typowe dla przebiegu różnych schorzeń. Znaczne nasilenie objawów wskazuje na atak paniki – osoba doświadczająca po raz pierwszy ataku paniki, ma wrażenie, że umiera z powodu zawału mięśnia sercowego. Atak paniki może doprowadzić do omdlenia z powodu hiperwentylacji. Zwykle napad paniki trwa kilka minut i stopniowo ustępuje. Spory odsetek pacjentów trafiających na SOR z podejrzeniem bólu wieńcowego stanowią osoby, u których wystąpił atak paniki.

Diagnostyka bólu w mostku

Osoby odczuwające dolegliwości bólowe powinny skonsultować je z lekarzem. Wykrycie przyczyny bólu w mostku na podstawie charakteru i stopnia nasilenia dolegliwości bólowych oraz ich lokalizacji nie jest dla doświadczonego lekarza problemem, jednak w celu potwierdzenia wstępnej diagnozy, niezbędne jest wykonanie różnych badań laboratoryjnych i badań obrazowych.

Na etapie diagnozowania przyczyny bólu w klatce piersiowej, w okolicy mostka, wykonywane są np.:

  • morfologia krwi obwodowej z rozmazem,
  • ogólne badanie moczu,
  • rentgen klatki piersiowej (RTG klatki piersiowej),
  • badanie EKG (elektrokardiografia),
  • badanie ECHO serca (echokardiografia),
  • USG jamy brzusznej.

W zależności od wyników wykonanych badań laboratoryjnych i badań obrazowych planowana jest dalsza diagnostyka, która może uwzględniać m.in. specjalistyczne badania kardiologiczne. Jeżeli badania ujawnią np. markery martwicy mięśnia sercowego we krwi, to zarówno diagnostyka, jak i leczenie ukierunkowane są na zawał mięśnia sercowego.

Diagnostyka przyczyny bólu w mostku może być długa. Nie zawsze wyniki badań jednoznacznie wskazują na konkretne schorzenie, co sprawia, że pacjent musi zasięgnąć porady kilku specjalistów, np. kardiologa, gastrologa, ortopedy, pulmonologa, a nawet psychologa lub psychiatry.

Występowanie dolegliwości bólowych w klatce piersiowej, w przypadku stanów nagłych, wymaga natychmiastowego leczenia. Do stanów nagłych, które stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia oraz wymagają specjalistycznego leczenia, zaliczamy nie tylko zawał mięśnia sercowego, ale także m.in. ostrą niewydolność serca i zaburzenia rytmu serca, które mogą wymagać wykonania zabiegu kardiowersji.

W przypadku chorób układu oddechowego również pojawiają się stany nagłe np. niewydolność oddechowa, odma płucna, atak astmy oskrzelowej, zapalenie płuc i zapalenie opłucnej, które zagrożone są ryzykiem ustania oddechu oraz niedotlenienia tkanek organizmu.

Stany nagłe w przebiegu chorób układu pokarmowego, które mogą powodować silny ból w klatce piersiowej, to m.in. pękniecie przełyku, pękniecie wrzodu, torbiele i ropnie narządów· wewnętrznych, atak kamicy żółciowej oraz ostre zapalenie trzustki.

Leczenie bólu w mostku

Leczenie bólu w mostku zależne jest od jego przyczyny. Może to być leczenie objawowe, jak i leczenie chirurgiczne. Dobór metody leczenia zależy od stopnia zaawansowania choroby oraz jej przebiegu.

Czytaj też:
Nagłe zatrzymanie krążenia daje inne objawy u kobiet i mężczyzn. Zaskakujące wnioski naukowców
Czytaj też:
Te objawy mylimy z zatruciem pokarmowym. Mogą oznaczać chorobę płuc

Źródła:

  • Szczeklik A., Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków, 2013
  • Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Tom I, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków, 2005
  • Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Tom II, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków, 2006
  • Anna Doboszyńska, Objawy chorób wewnętrznych. Podręcznik dla studentów, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2022