Czym jest mindfulness? Trochę teorii na dobry początek
Tomasz Kryszczyński nie chce spłycać mindfulness, dlatego zaczyna od sedna – definicji, która wyznacza ramy zaproponowanego w książce praktycznego programu. Uważność określa jako akceptującą świadomość bieżącego doświadczenia, która prowadzi do pomocnego dystansu. Już na samym początku wyjaśnia poszczególne elementy tej definicji:
- Akceptująca świadomość – czyli postrzeganie rzeczy takimi, jakimi są, bez udawania (na przykład zauważanie nie tylko radości, ale też smutku czy bólu).
- Bieżące doświadczenie – to, co w danym momencie dzieje się z naszymi emocjami, ciałem, myślami.
- Pomocny dystans – do siebie i różnych doświadczeń. Buduje go akceptująca świadomość.
W dalszej części książki autor przedstawia medytacje, które pogłębiają te trzy elementy. Taki trening uważności zmienia życie:
„Pozwala rozpoznawać, co uwalnia od zbędnego smutku, lęku i cierpienia, a co je buduje. Wzmacnia wolność od szkodliwych myśli, przywiązań, identyfikacji i nawyków, a wraz z tym przynosi spokój oraz powiązane z nim poznanie samego siebie. Stopniowo zmienia stosunek do doświadczenia. Ta specyficzna forma świadomości, pogłębiana przez obserwację własnego umysłu i ciała, przeobraża podejście do życia”.
Czas na praktykę, czyli co przygotować do medytacji?
Od definicji przejdźmy do bardziej przyziemnych rzeczy. Autor podkreśla, że można medytować w różnych pozycjach. Praktyka formalna (podczas której tylko medytujemy) najczęściej odbywa się na siedząco. Praktyka nieformalna (podejmowana w trakcie innych czynności) realizowana jest często podczas mycia zębów, brania prysznica czy jedzenia. Nawet jeśli brakuje Ci pewności, jak prowadzić praktykę nieformalną, szczegółowy opis jednej z nich znajdziesz w książce.
Co warto wiedzieć na temat praktyki formalnej? Oto mała ściągawka:
- Medytacja w pozycji siedzącej – wykonuj ją na poduszce, krześle, kocu lub bezpośrednio na podłodze. Jeśli wybierzesz poduszkę, usiądź ze skrzyżowanymi nogami w pozycji stabilnej i wygodnej.
- Medytacja w pozycji leżącej – połóż się na plecach na macie lub kocu, unikaj łóżka, by nie zasnąć. Pod głowę możesz podłożyć poduszkę. Nogi niech będą wyprostowane (nie skrzyżowane ze sobą), stopy natomiast swobodnie opadają.
Tomasz Kryszczyński sugeruje, że dobrze jest wyznaczyć sobie stałe miejsce do medytacji – spokojne i wyciszone, gdzie będziesz mieć pod ręką krzesło czy poduszkę. Ważny jest też wygodny strój – nieuciskający i zapewniający odpowiednią temperaturę ciała.
Przed przystąpieniem do medytacji przeczytaj jej opis nawet kilka razy. Sugerowany czas trwania praktyki dostosuj każdorazowo do swoich potrzeb. Cały trening przedstawiony w książce podzielony jest na osiem sesji, które wzorcowo należałoby wykonać w trybie ośmiotygodniowym. Jednak również ten czas dopasuj do codziennego harmonogramu i własnych możliwości.
Sposoby na dystansowanie się do myśli
Ważnym aspektem minfdulness jest ćwiczenie dystansowania się do myśli. Pomogą w tym nie tylko medytacje, ale też inne techniki. Szczególnie przydatne, w przypadku krytycznych myśli wobec siebie, jest nauczenie się zwrotu: „Mam myśl, że…”.
Jak to działa w praktyce? Gdy pojawia się automatyczna myśl: „Nic mi w życiu nie wychodzi”, mówisz sobie w myślach lub na głos: „Mam myśl, że nic mi w życiu nie wychodzi”. Dzięki tej technice możesz oddzielić się od krytycznej myśli, zrozumieć, że to nie jest prawdziwa rzeczywistość, tylko coś ulotnego.
Pomocny dystans kształtują również podróże i nie chodzi tu tylko o wyjazdy na inny kontynent – może to być po prostu wyjście do lasu. Dzięki nim uspokajamy się i patrzymy na problemy z innej perspektywy.
Dbaj też o poczucie humoru i umiejętność śmiania się z siebie – to także buduje pomocny dystans.
Życzliwość jako codzienna praktyka mindfulness?
Tak, tak i jeszcze raz tak! W książce „Życie z mindfulness” znajdziesz medytację „Życzliwość”, ale autor pokazuje też, jak ją rozwijać na co dzień innymi technikami. Dlaczego to takie ważne? Tomasz Kryszczyński wyjaśnia:
„Jeśli z życzliwością podchodzisz do swojego doświadczenia, łatwiej je obserwować, być z nim, dopuszczać je, akceptować i nie wypierać. Jeśli z życzliwością podchodzisz do siebie, łatwiej jest być z samym sobą. I innym także łatwiej jest być z Tobą. Łatwiej przychodzi akceptacja siebie. Gdy z życzliwością podchodzisz do innych, również tobie łatwiej jest być ze sobą i z otaczającym cię światem”.
Życzliwość wzmacnia akceptującą świadomość, czyli to, co jest istotą mindfulness. Rozwijają ją praktyki medytacyjne, a także budowanie w sobie świadomości życia z życzliwością i bez niej. Uświadomienie sobie, jak nasza życzliwość wpływa na innych, a co się dzieje, gdy jej nie ma.
Innym sposobem na wzmacnianie życzliwości jest praktyka wdzięczności, czyli doceniania tego, co już masz. Jak to może wyglądać? Jednym ze sposobów jest prowadzenie dziennika wdzięczności. Badania pokazują, że już po kilkudziesięciu dniach takiej praktyki możemy doświadczyć więcej pozytywnych emocji i poczucia szczęścia.
„Życie z mindfulness. Trening uważności” – podsumowanie
Program zawarty w książce „Życie z mindfulness. Trening uważności” został przygotowany tak, by mogły z niego korzystać zarówno osoby z doświadczeniem medytacyjnym, jak i początkujący. To nie tylko ćwiczenia medytacji – to również codzienne sposoby na pogłębianie uważności. Chodzi bowiem o życie z mindfulness na co dzień, a nie sięganie po te metody od święta.