Naukowcy odkryli kluczowy mechanizm odpowiedzialny za zespół jelita drażliwego

Naukowcy odkryli kluczowy mechanizm odpowiedzialny za zespół jelita drażliwego

Dodano: 
Ból brzucha
Ból brzucha / Źródło: Shutterstock
Naukowcy z Katholieke Universiteit w Leuven zidentyfikowali biologiczny mechanizm odpowiedzialny za zespół jelita drażliwego. Przyczyna okazała się całkiem nieoczywista.

Stany takie jak zespół jelita drażliwego (IBS) występują częściej u kobiet. Czynniki odpowiadające za ten stan mogą obejmować problemy ze snem, stres lub po prostu spożywanie niewłaściwego, pozornie łagodnego dla jelit jedzenia. Możesz zjeść coś, co pod każdym innym względem byłoby zdrowym posiłkiem, a mimo to czuć się fatalnie. Nawet z pozoru niegroźne jabłko może spowodować nagłą biegunkę.

Pacjenci z IBS a opieka lekarska

– Bardzo często lekarze nie traktują tych pacjentów poważnie, a brak reakcji alergicznej jest używany jako argument, że to wszystko jest w ich umyśle i że nie mają problemu z fizjologią jelit – powiedział Guy Boeckxstaens, gastroenterolog z Katholieke Universiteit w Leuven. Zespół, w którym pracuje naukowiec, liczy ponad 40 badaczy i jest kierowany przez neuroimmunologa Javiera Aguilera-Lizarragę. Naukowcy niedawno zidentyfikowali biologiczny mechanizm stojący za IBS.

– Dzięki tym nowym spostrzeżeniom dostarczamy dalszych dowodów, że mamy do czynienia z prawdziwą chorobą – mówi Boeckxstaens.

Badania kliniczne sugerują, że infekcje jelit wywołane przez patogeny, takie jak Escherichia coli i Salmonella, mogą zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia IBS, a pacjenci często opisują objawy rozpoczynające się nagłym zatruciu pokarmowym. To dało naukowcom pewne przeczucia.

Jak przebiegało badanie?

Naukowcy wprowadzili do organizmów myszy laboratoryjnych bakterie Citrobacter rodentium, które powodują zatrucie pokarmowe, jednocześnie karmiąc je białkiem znajdującym się w jajach (owoalbuminą). Gdy myszy wyzdrowiały z infekcji, karmienie ich samą owoalbuminą aktywowało komórki odpornościowe jelita, ale te same komórki nie reagowały u myszy z grupy kontrolnej, którym podano owoalbuminę, ale nie podano bakterii.

Białko jaja było w dalszej kolejności rozpoznawane jako antygen (obca substancja atakująca) przez układ odpornościowy myszy spoza grupy kontrolnej.

Zwykle nasz układ odpornościowy „przymyka oko” na cząsteczki białek (które rozpoznaje jako antygeny), które trawimy. Wygląda jednak na to, że kiedy układ odpornościowy aktywuje się w odpowiedzi na infekcję, uczy się również postrzegać obecny pokarm jako zagrożenie, produkując przeciwciała, które rozpoznają i zapamiętują te antygeny.

Gdy następnie przeciwciała ponownie napotkają antygen (w tym przypadku białko jaja), zatrzymują go i wiążą się z komórkami tucznymi, wyzwalając te komórki odpornościowe do uwalniania histaminy i ich procesów zapalnych.

Histaminy zwiększają wrażliwość neuronów, co tłumaczy ból brzucha, nawet jeśli tkanka jelitowa jest rozciągnięta tylko w normalnych granicach podczas trawienia pokarmu.

Myszy genetycznie zmodyfikowane tak, aby nie posiadały komórek tucznych, nie wykazywały takiej samej odpowiedzi bólowej, co potwierdza rolę tych komórek.

Badania na ludziach

Następnie naukowcy przebadali 12 pacjentów z IBS i 8 zdrowych osób, aby sprawdzić, czy ich jelita zareagowały w taki sam sposób jak myszy. Podanie znanych wyzwalaczy pokarmowych, takich jak soja i mleko krowie, do ściany jelita pacjentów z IBS spowodowało podobną miejscową odpowiedź immunologiczną, ale nie stało się to u zdrowych ochotników.

Zarówno u myszy, jak i u ludzi odpowiedź immunologiczna była ograniczona do jelit, szczególnie do okrężnicy myszy, gdzie miała miejsce infekcja bakteryjna, co wyraźnie odróżniało tę nietolerancję pokarmową od alergii pokarmowych, takich jak alergie na gluten, które powodują aktywację całego układu odpornościowego.

– Pomysł, że w jelitach może zachodzić specyficzna reakcja alergiczna, jest naprawdę nową koncepcją – powiedział inny gastroenterolog z University of Nottingham, który nie był zaangażowany w badanie.

Leki przeciwhistaminowe wciąż skuteczną formą walki

Chociaż to badanie jest niewielkie, wcześniejsze badania kliniczne wykazały, że leczenie lekami przeciwhistaminowymi może złagodzić objawy IBS, potwierdzając pogląd, że aktywacja komórek tucznych jest kluczowym winowajcą. Inne podobne dolegliwości żołądkowo-jelitowe również mają wpływ na bakterie.

– Komórki tuczne uwalniają znacznie więcej związków i mediatorów niż tylko histamina – wyjaśnia Boeckxstaens. – Więc jeśli twój organizm może zablokować aktywację tych komórek, lepiej zareaguje na terapię.

Naukowcy badają teraz, czy IBS wywołany stresem obejmuje te same podstawowe mechanizmy. Trwają dalsze prace nad zastosowaniem leków przeciwhistaminowych w leczeniu IBS.

Czytaj też:
Gazy, wzdęcia i ból, czyli 10 oznak choroby jelit. Na co zwrócić uwagę?
Czytaj też:
Ból brzucha po lewej stronie może mieć różne przyczyny: od naciągniętego mięśnia po groźną chorobę
Czytaj też:
Uspokój jelita, czyli jak radzić sobie z zespołem jelita nadwrażliwego

Źródło: sciencealert.com
 0

Czytaj także