Serotonina kontra dopamina: decydujące starcie. Podobieństwa, różnice i wzajemne związki

Serotonina kontra dopamina: decydujące starcie. Podobieństwa, różnice i wzajemne związki

Dodano: 
Szczęśliwa kobieta
Szczęśliwa kobieta / Źródło: Pexels / Oleg Magni
Dopamina i serotonina to przekaźniki chemiczne, innymi słowy neuroprzekaźniki, które pomagają regulować wiele funkcji organizmu. Odgrywają ważną rolę podczas snu, są ważne dla zapamiętywania, sprawnego metabolizmu i samopoczucia.

Ludzie czasami określają dopaminę i serotoninę jako „hormony szczęścia” ze względu na rolę, jaką odgrywają w regulowaniu nastroju i emocji. Dopamina i serotonina biorą udział w podobnych procesach w organizmie, ale działają inaczej. Brak równowagi tych substancji chemicznych może powodować różne schorzenia.

Czytaj także:
Depresja ma różne twarze. Nie musi objawiać się smutkiem

Czym jest dopamina?

Neurony uwalniają w mózgu dopaminę, która przenosi między nimi sygnały. Organizm wykorzystuje dopaminę do tworzenia substancji chemicznych zwanych noradrenaliną i adrenaliną. Dopamina odgrywa istotną rolę w grupie procesów mózgowych, które kontrolują motywacje, pożądanie i pragnienia.

Poziom dopaminy wpływa również na następujące stany i funkcje organizmu:

  • nastrój
  • sen
  • uczenie się
  • ruch
  • zachowanie czujności
  • przepływ krwi
  • wydalanie moczu.

Czym zaś jest serotonina?

Serotonina to inny neuroprzekaźnik obecny w mózgu. Jednak ponad 90 procent całkowitej zawartości serotoniny w organizmie znajduje się w komórkach jelit, gdzie pomaga regulować ich ruchy, a przez to także wydalanie. Oprócz wspomagania trawienia serotonina bierze udział w regulacji czynników takich, jak:

  • cykl snu i funkcjonowania poza snem
  • nastrój i emocje
  • metabolizm i apetyt
  • poznanie i koncentracja
  • aktywność hormonalna
  • temperatura ciała
  • krzepnięcie krwi.

Różnice między dopaminą i serotoniną

Chociaż zarówno dopamina, jak i serotonina przekazują komunikaty między neuronami i wpływają na nastrój i koncentrację, pełnią one również inne istotne funkcje. Na przykład dopamina przekazuje sygnały między neuronami, które kontrolują ruchy ciała i koordynację. Ten neuroprzekaźnik odgrywa ważną rolę w ośrodku przyjemności zwanym też układem nagrody w mózgu i stymuluje wiele zachowań. Spożywanie niektórych pokarmów, zażywanie narkotyków i niebezpieczne zachowania i praktyki mogą powodować gwałtowny wzrost poziomu dopaminy w mózgu.

Wyższy poziom dopaminy może prowadzić do poczucia euforii, błogości oraz zwiększonej motywacji i koncentracji. Dlatego też wszystko, co ją wyzwala, może uzależniać.

Podobnie jak dopamina, serotonina może również wpływać na nastroje i emocje. Ponadto pomaga regulować funkcje trawienne, takie jak apetyt, metabolizm i motoryka jelit.

Czytaj także:
Często oglądasz horrory? Sprawdź, jaki mają wpływ na nasze zdrowie

Związki między dopaminą a serotoniną...

Warto wiedzieć, że neuroprzekaźniki nie działają niezależnie od siebie. Współdziałają ze sobą i wpływają na siebie nawzajem, aby zachować równowagę chemiczną w ciele. Istnieją silne powiązania między układem serotoninowym i dopaminowym, zarówno pod względem strukturalnym, jak i funkcjonalnym.

W niektórych przypadkach serotonina może hamować wytwarzanie dopaminy, co oznacza, że niski poziom serotoniny może prowadzić do nadprodukcji dopaminy. Serotonina hamuje zachowania impulsywne, podczas gdy dopamina zwiększa ich natężenie. Dopamina i serotonina mają również przeciwstawny wpływ na apetyt: podczas gdy serotonina hamuje go, niski poziom dopaminy może stymulować głód.

...i różnymi stanami organizmu

Niewłaściwy poziom dopaminy lub serotoniny może prowadzić do różnych schorzeń. Oba neuroprzekaźniki mogą wpływać na zaburzenia nastroju, takie jak depresja.

Za duże lub za małe stężenie dopaminy w organizmie może zaburzać komunikację między neuronami i prowadzić do rozwoju fizycznych i psychicznych niedogodności zdrowotnych. Niedobór dopaminy może odgrywać znaczącą rolę w powstawaniu następujących stanów:

  • choroba Parkinsona
  • depresja
  • schizofrenia
  • omamy.

Dopamina odgrywa również rolę w zachowaniach związanych z ośrodkiem motywacji. Chociaż sam ten hormon nie musi bezpośrednio powodować depresji, niski poziom dopaminy może przyczynić się do wystąpienia określonych objawów związanych z depresją. Mogą one obejmować:

  • brak motywacji
  • trudności z koncentracją
  • poczucie beznadziejności i bezradności
  • utratę zainteresowania zajęciami, które kiedyś sprawiały przyjemność.

Gen SLC6A3 pozwala tworzyć białko transportujące dopaminę przez błony neuronowe. Stan chorobowy znany jako typ niemowlęcy dystonii-parkinsonizmu występuje, gdy mutacje w genie SLC6A3 wpływają na funkcjonowanie białek transportujących dopaminę. Zespół niedoboru transportera dopaminy zaburza sygnalizację dopaminy, co wpływa na zdolność organizmu do ruchu. Z tego powodu zespół niedoboru transportera dopaminy powoduje objawy podobne do objawów choroby Parkinsona, w tym:

  • drżenie i skurcze mięśni
  • trudności z jedzeniem, połykaniem, mówieniem i poruszaniem się
  • zaburzona koordynacja i zręczność
  • mimowolne lub nieadekwatne do sytuacji ruchy gałek ocznych
  • zmniejszona mimika
  • trudności ze snem
  • częste infekcje płuc
  • problemy trawienne, takie jak refluks i zaparcia.

Podobnie jak w przypadku dopaminy, badacze powiązali niewłaściwy poziom serotoniny z wystąpieniem kilku schorzeń, zwłaszcza zaburzeń nastroju, takich jak depresja i lęk. Wbrew powszechnemu przekonaniu niski poziom serotoniny niekoniecznie musi powodować depresję. Wiele czynników poza biochemią przyczynia się do depresji, a są to:

  • genetyka
  • poziom życia i stres
  • środowisko
  • inne schorzenia.

Jednak niski poziom serotoniny może zwiększać ryzyko wystąpienia depresji. Leki serotoninowe – takie jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – mogą również pomóc w leczeniu depresji. Są przepisywane na receptę, a ich zażywanie musi być poprzedzone profesjonalną diagnozą lekarską. Z drugiej strony, zbyt duże stężenie serotoniny może prowadzić do potencjalnie zagrażającego życiu stanu zwanego zespołem serotoninowym. Może on wystąpić po zażyciu zbyt dużej ilości leków serotoninergicznych lub jednoczesnym przyjmowaniu wielu leków serotoninergicznych.

Według FDA opioidowe środki przeciwbólowe mogą wchodzić w interakcje z lekami serotoninergicznymi, co może prowadzić do nagromadzenia się serotoniny lub nasilenia jej działania w mózgu.

Czytaj także:
Probiotyki środkiem na depresję?

Źródło: medicalnewstoday.com

Czytaj także

 0